Gobaith

Gall fod yn anodd dod o hyd i’r geiriau priodol i ddisgrifio’r 12 mis diwethaf. Heb amheuaeth, dyma’r cyfnod mwyaf heriol yn hanes y GIG ac, erbyn hyn, bydd pob un ohonom wedi cael ein heffeithio gan yr afiechyd ofnadwy hwn rhywsut neu’i gilydd. Byddwn ni’n adnabod pobl sydd wedi, ac sy’n parhau i ddioddef ohono, ac yn adnabod pobl sydd wedi ein gadael hefyd. Mae bywydau pob un ohonom wedi newid yn sylweddol mewn ffordd na allai unrhyw un fod wedi rhagweld blwyddyn yn ôl.

Sut y gall pethau fyth fynd yn ôl i’r ffordd oedden nhw o’r blaen? Sut y gallwn ni adfer gyda’n gilydd o’r tywyllwch sydd wedi cyffwrdd ein bywydau ni i gyd? Fe ddaw diwrnod newydd ac fe fydd cysgod COVID yn pasio. Ond bydd creithiau’r pandemig hwn yn gadael eu hôl ar bob un ohonom am weddill ein bywydau. Bydd angen amser arnom i anadlu, i gymryd saib a myfyrio ar yr hyn rydym wedi’i gyflawni, gyda’n gilydd, yn wyneb yr her hon.

Dychmygwch eich bywyd y tu hwnt i’r pandemig; dychmygwch wylio Cymru’n sgorio’r cais buddugol mewn tafarn orlawn yng Nghaerdydd, dychmygwch gerddoriaeth byw a chanu ar dop eich llais mewn grŵp o ddieithriaid llwyr, dychmygwch gofleidio’ch ffrindiau a’ch teulu ar ôl eu gweld dros gwisiau Zoom yn unig ers misoedd. Os ydych chi’n gweithio i’r GIG, ym mha bynnag ran o’r GIG, bydd yr holl bethau yma’n bosibl rhyw ddiwrnod o’ch achos chi

Nawr, mae’r rhaglen brechu yn gweithredu fel peiriant effeithlon ac fel Bwrdd Iechyd, rydym yn gwneud cynnydd ardderchog yn gweithio ein ffordd drwy’r grwpiau blaenoriaeth fel y nodir gan Gyd-bwyllgor ar Imiwneiddio a Brechu (JCVI) y DU. Mewn oddeutu tri mis, rydym wedi cynnig dos cyntaf i ymhell dros draean o gyfanswm ein poblogaeth oedolion yng Nghaerdydd a’r Fro, ac ni fydd yn amser hir cyn i bob oedolyn gael ryw fath o imiwneiddio yn erbyn COVID-19, gyda nifer eisoes yn cael eu hail ddos hefyd.

Yn syth ar ôl y pandemig, bydd gofyn i ni fynd i’r afael â’r effaith mae wedi’i gael ar y gwasanaeth iechyd yn ei chyfanrwydd, yn ogystal â’r unigolion sy’n rhan ohoni. Mae’n her rydym eisoes yn ei hwynebu wrth iddi ddod yn fwyfwy amlwg na fyddwn ni yn y GIG yn gallu dychwelyd at y sefyllfa fel ag yr oedd. Dysgwyd llawer trwy gydol y pandemig, ac rydym wedi dechrau croniclo’r cyfan gyda’n Hadroddiad Darganfod COVID-19 cyntaf. Ond y brif wers yw na allwn ni barhau i wneud pethau’r un ffordd ag o’r blaen. Mewn gwirionedd, mae’n gyfrifoldeb arnom i beidio â gwneud hynny.


Bydd angen i’r system iechyd ailosod ac adfer. Ar hyn o bryd, rydym yn ceisio ymdopi â heriau megis y rhai a gyflwynir gan argyfwng yr hinsawdd, poblogaeth sy’n newid yn gyflym a rhestrau aros sy’n tyfu o hyd, sy’n dyfnhau anghydraddoldeb iechyd, ac â gweithlu sydd wedi blino’n lân i wneud hynny. Mae gwaith yn mynd rhagddo i fynd i’r afael â’r holl faterion hyn ond bydd y sefydliad sydd gennym ar y diwedd yn gwbl wahanol i’r un sydd gennym heddiw.

Bydd angen model gofal newydd arnom: un sy’n blaenoriaethu cleifion yn seiliedig ar risg, un sy’n fwy datblygedig o ran technoleg ac yn fedrus o safbwynt digidol, ac un lle nad yw aelodau staff yn ofni cymryd risgiau ac arloesi er budd eu cleifion. Mae’r holl waith yma eisoes yn seiliedig ar, ac wedi’i amlinellu yn ein strategaeth Llunio ein Llesiant i’r Dyfodol, a gyhoeddwyd nôl yn 2015. Mae pandemig COVID-19 wedi rhoi’r awydd i ni nid yn unig i lwyddo, ond i ragori ar y nodau a osodwyd yn y ddogfen a gwneud hynny fel mater o frys.

Fodd bynnag, rydym eisiau dyfodol ein gwasanaethau clinigol i fod yn gynnyrch arweinyddiaeth gyfunol a chyd-gynhyrchu. Rydym eisiau dod â gofal yn nes at y cartref trwy ddatblygu ein gwasanaethau cymunedol a digidol, gan ei gwneud hi mor gyfleus â phosibl i bobl gael mynediad at y gofal sydd ei angen arnynt. Gellir dyrchafu Ysbyty Athrofaol Cymru i fod yn ganolfan ar gyfer gofal brys ac arbenigol, gan ganolbwyntio ar ymchwil ac arloesi, rhoi gofal i’r cleifion mwyaf sâl, tra bod Ysbyty Athrofaol Llandochau yn arbenigo mewn gofal ar gyfer cleifion sâl ond sefydlog sydd ddim yn dibynnu ar ofal critigol yn ystod eu harhosiad. Cynhelir llawdriniaethau rheolaidd ac wedi’u cynllunio ar y safle hwn, yn ogystal â gofal adsefydlu a gwasanaethau iechyd meddwl i gleifion mewnol.

Yn 2018 gwnaethom ni, fel nifer o sefydliadau iechyd eraill, ddathlu Pen-blwydd y GIG yn 70 oed a derbyniom lu o straeon yn sôn am faint oedd y gwasanaeth yn ei olygu i bobl a sut, mewn sawl ffordd, mai dyma sylfaen y gymdeithas rydym yn byw ynddi. Tair blynedd fer yn ddiweddarach ac mae’r teimlad hwn wedi cynyddu ganwaith drosodd. Mae tywyllwch COVID-19 wedi gorfodi’r gorau ohonom yn y GIG i ddisgleirio’n fwy llachar byth. Er gwaetha’r ansicrwydd, er gwaetha’r perygl, er gwaetha’r dioddefaint a’r golled, rydym wedi sefyll yn gadarn; mae beth rydym wedi’i gyflawni trwy weithio gyda’n gilydd, ysgogi arloesedd a herio’r sefyllfa sydd ohoni yn bethau a fu’n amhosibl yn y system a oedd gennym cyn y pandemig. Mae bellach gofyn i ni ddal gafael ar unrhyw agweddau cadarnhaol o’r trasiedi rydym wedi’i wynebu, a chymryd y cam cyntaf hwnnw at fyd newydd.

Mae popeth sy o’n blaenau, wrth gwrs, yn seiliedig ar lwyddiant proses brechu torfol COVID-19. Mae’n anodd credu pa mor gyflym y cafodd y brechlynnau hyn eu datblygu ac, wrth i’r niferoedd yn yr ysbytai a’r marwolaethau barhau i ostwng, mae hyn yn destament i’r arbenigwyr a oedd yn ymwneud â’u datblygiad. Dyma ein gobaith gorau am ddyfodol y tu hwnt i COVID-19. Wrth gwrs, unwaith y cafodd ei gymeradwyo, roedd gwaith anhygoel ynghlwm â chyflwyno’r brechlyn i’r bobl rydyn ni’n eu gwasanaethau. Mae timau wedi gweithio bob awr o’r dydd i ganfod y ffordd fwyaf effeithiol o roi’r brechlyn hwn i’r bobl sydd ei angen fwyaf.

Dyma ein gweledigaeth ar gyfer dyfodol gofal iechyd yng Nghaerdydd a’r Fro, un a fydd yn effeithio ar Gymru gyfan mewn gwirionedd, ac rydym eisiau eich barn. Dyna pam rydym yn gweithio mewn partneriaeth â Chyngor Iechyd Cymuned De Morgannwg, gan wahodd aelodau o’r cyhoedd i ddysgu rhagor am y trawsnewidiadau arfaethedig a rhoi adborth.

Ond mae’r cwestiynau yn parhau. Sut ydym yn rhoi seilwaith yn ei le i gefnogi staff gyda’u prosiectau a’u harloesedd? Sut ydym yn sicrhau nad yw’r rhwystrau traddodiadol a’r ffiniau sefydliadol a chwalwyd o ganlyniad i bandemig COVID-19 yn cael eu codi eto gan atal y rhai hynny sydd eisiau gwneud gwahaniaeth ystyrlon? Sut ydym yn sicrhau bod gan ein staff bopeth sydd eu hangen arnynt i gyflawni’r canlyniadau gorau ar gyfer y bobl rydym yn eu gwasanaethu: yr adnoddau cywir, y sgiliau cywir, cysylltiadau â phartneriaid mewn diwydiant a’r byd academaidd? Sut ydym yn tanio ysbryd syniadau radical, cydweithio, ac arweinyddiaeth gyfunol a sbardunwyd gan y pandemig?

I gyflawni hyn oll, mae’r Bwrdd Iechyd wedi sefydlu Sefydliad Calon y Ddraig. Bydd yn ysgogi trawsnewid o’r tu fewn ond hefyd ar flaen y gad o ran arloesedd a newid ar draws y gwasanaethau cyhoeddus i gyflawni’r canlyniadau gorau ar gyfer y bobl rydym yn eu gwasanaethu, ac yn mynd i’r afael â’r problemau mwyaf parhaol sydd gennym ar hyn o bryd a’r rhai y byddwn ni’n parhau i’w hwynebu mewn byd ar ôl COVID.

Fe lwyddodd COVID-19 i atgoffa’r byd pam mae’r GIG yn rhywbeth i ddyheu amdano. Cawsom ni gyd ein hatgoffa pa mor anhygoel yw’r bobl sy’n gweithio yno a dangoswyd i ni nad oes terfyn ar yr hyn y gallwn ni ei lwyddo pan fyddwn ni’r herio’r ffordd y mae pethau wedi cael eu gwneud erioed.

Wrth i ni symud i’r dyfodol, a derbyn na allwn ni fyth fynd yn ôl, bydd Sefydliad Calon y Ddraig yno, dro ar ôl tro, i ennyn y gorau o’r GIG.